MOL KAVARMI VE KİMYASAL HESAPLAMALAR


MOL NEDİR?
Atomlar ve moleküller en güçlü mikroskoplarla bile görülemiyecek kadar küçük taneciklerdir.Bu taneciklerin oluşturduğu 6.02 x1023 tanelik kümeye 1 mol denir.Burada 6.02 x1023 sayısının ne ifade ettiğini belirtmeden geçemiyeceğim.Bu sayıyı açık bir şekilde yazarsak, 602000000000000000000000 tanedir. Bahsettiğimiz sayının ne kadar büyük olduğunu artık tahmin edebiliyorsunuz.

6.02 x1023 Dolayısıyla kimyasal hesaplamalarda 1 mol yerine N tane, N tane yerine 1 mol yazılabilir.
6.02 x1023 sayısına Avagadro Sayısı denir. Bazen sorularda kısaca N harfiyle gösterilir.
1 mol demir (Fe) 6.02 x1023 tane demir (Fe) atomu demektir.
1 mol su (H2O) 6.02 x1023 tane su (H2O) molekülü
demektir.
Bileşkelerin bünyesinde farklı cinste atomlar vardır. Örneğin 1 tane H2O molekülünde 2 tane H atomu, 1 tane O atomu vardır.
Sonuç olarak 1 mol H2O atomu için;

-6.02 x1023 tane molekül
-2 mol H atomu
-1 mol O atomu
-Toplam 3 mol atom
-2 x 6.02 x1023 tane H atomu
-1 x 6.02 x1023 tane O atomu
-Toplam 3 x 6.02 x1023 tane atom içerir.İfadeleri kullanılabilir.






ÖRNEK:
1 mol C6H12O6 için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?


a) 6.02 x1023 tane molekül içerir.
b) 6 mol C atomu içerir.
c)12 x 6.02 x1023 tane H atomu içerir.
d)Toplam 24 tane atom içerir.
e) 6 mol O atomu içerir.

ÇÖZÜMÜ:

A,B,C,E seçenekleri doğrudur. Fakat D seçeneğindeki ifade yanlıştır. Ya 24 mol atom içerir olmalıydı, ya da 24 x 6.02 x1023 tane atom içerir olmalıydı.

Doğru cevap “D” seçeneğidir.


ATOM AĞIRLIĞI

12C izotopu standart seçilerek ( 12 de 1’i , 1akb [atomik kütle birimi]) diğer elementlerin bu izotopla kıyaslanması sonucu hesaplanan kütlelerdir. 1akb çok küçük bir birimdir. Örneğin, H=1 O=16 N=14 S=32...
Buna göre;
1 tane C atomu 12 x 1akb dir.
1 mol (6.02 x1023 ) C atomu 12 x6.02 x1023 akb dir.
1 mol C atomu 12x1=12 gr.
6.02 x1023 tane Catomu 12 gr.dir.


MOLEKÜL AĞIRLIĞI:

Bileşiği oluşturan elementlerin gram cinsinden kütlelerinin toplamına denir.

Örnek : 1 mol C6H12O6 (glikoz) kaç gramdır ? (C=12 O=16 H=1)

6.12 = 72 gram C
12.1 = 12 gram H
6.16 = 96 gram O

1 mol C6H12O6 180 gram olur.

BİR TANE MOLEKÜLÜN KÜTLESİ: Bir tek molekülün kütlesi, molekül ağırlığının Avagadro sayısına bölümüyle bulunur. (MA=Molekül ağırlığı)

1 tek molekülün kütlesi = MA/6,02.1023

Örnek : 1 tane H2O molekülü kaç gramdır ? (H=1 O=16)
1 tane H2O = 18/ 6.1023 = 3.10-23 gramdır.

BİR TANE ATOMUN KÜTLESİ: Atom ağırlığının Avagadro sayısına oranıdır. ( A.A :Atom Ağırlığı)
1 tek atomun kütlesi = A.A./ 6,02.1023

Örnek : 1 tane C atomu kaç gramdır ? (C=12)
1 tane C atomu = 12/6.1023 = 2.10-23 gramdır.

N.Ş.A HACİM: Bütün gazların bir molü N.Ş.A’da ( 0 0C ve 1 atmosfer de) 22,4 litredir. (N.Ş.A=Normal Şartlar Altında)

Örnek : 3,01.1023 tane C2H4 molekülü kaç gramdır ? (C=12 H=1)

n=3,01.1023/6,02.1023= 0,5 mol 1 mol C2H4 28 gram ise 0,5 mol C2H4 14 gram olur.
n=3,01.1023/6,02.1023= 0,5 mol 1 mol C2H4 28 gram ise 0,5 mol C2H4 14 gram olur.
MOL HESAPLAMA YÖNTEMLERİ:

Örnek : 23 gram C2H5OH kaç moldür ? (C=12 O=16 H =1)
MA = 2.12 + 6.1 + 16.1= 46 gram/mol
n=23/46 = 0,5 mol

Örnek : N.Ş.A’da 2,8 litre olan CO2 gazı kaç mol ve kaç gramdır ?(C=12 O=16)
n=2,8/22,4 = 0,125 mol.
1 mol CO2 44 gram olduğuna göre 0,125 mol CO2 0,125.44= 5,5 gramdır.
22,4 litre = 1 mol ; 11,2 litre= 0,5 mol ; 5,6 litre = 0,25 mol ;2,8 Litre = 0,125 mol