Mantar sıcağı ve nemi seviyor
   
Vajinal mantar, hemen her kadının yaşamı boyunca en az bir kez başına geliyor. Vajinal mantar enfeksiyonu yaşayanların sayısı yazın daha da artıyor. Çünkü mantar sıcağı ve nemi seviyor. Yaz aylarındaki artışın en büyük sorumlusu ise havuzlar.

Bahçeci Kliniği Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Selen Sezginsoy’un verdiği bilgiye göre, vajinanın doğal florasında aslında mantar bulunuyor. Ancak şu veya bu nedenle florada değişiklik olursa mantarlar aktif hale geliyor ve vajinal mantar enfeksiyonu gelişebiliyor.

Havuzun neden mantar enfeksiyonlarını artırdığına gelince... Yaz aylarında hava sıcaklığının yükselmesiyle vajinal bölge sürekli nemli kalıyor, bu birinci etken. İkincisi; havuz suyundaki klor, vajen florasındaki yararlı bakterileri öldürüyor ve mantar enfeksiyonuna yol açıyor. Özellikle yaz aylarında kullanılan sentetik çamaşırlar, dar şortlar, pantolonlar mantar enfeksiyonu riskini arttırabiliyor.

Antibiyotik kullanımı ve bazı hastalıklar da vajinal mantar gelişmesini tetikliyor. Örneğin diyabet ve bağışıklık sisteminin baskılanmasına neden olan hastalıklar... Gebelikte de mantar enfeksiyonları sıklığı artıyor.

BEYAZ AKINTI VE KAŞINTI AKLINIZA MANTARI GETİRSİN

Vajinal mantarı düşündüren iki önemli belirti var. İlki dış genital bölge ve vajinadaki yoğun kaşıntı. Diğeriyse peynir kesiği şeklinde, beyaz renkli, kokusuz akıntı. Yanma ve kızarıklık gibi şikayetler de akıntıya eşlik edebiliyor. Mantar hastalıklarındaki kaşıntı genellikle çok şiddetli. Çoğu kez hastayı doktora getiren en önemli neden zaten bu. Şiddetli enfeksiyonlarda idrar yaparken yanma, idrarın değdiği bölgelerde sızlama ve cinsel ilişki esnasında ağrı oluşabilir.

CİNSEL YOLLA BULAŞMIYOR

Vajinal mantar enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında yer almıyor. Aktif cinsel yaşamı olmayan kadınlarda da vajinal bölgede mantar enfeksiyonları oluşabiliyor.

Tedavisi hem çok kolay hem de zor. Hastaların yüzde 5-25’inde hastalık daha sonra tekrarlayabiliyor. Bunun için korunmak önemli. Tedavide hem sistemik hem de lokal ilaçların kullanılması gerekli. Lokal ilaçlar, vajinal fitiller ve kremler. Sistemik ilaçlar ise ağızdan alınıyor. Hekim hangi ilacı kullanacağına belirtilere göre karar veriyor. Kullanımdan sonra 1-2 gün içinde şikayetler azalabiliyor.

EŞ ZAMANLI EŞ TEDAVİSİ

Enfeksiyona neden olan mantarlar, erkek semeninde üretilemiyor. Cinsel yolla bulaşan hastalık kabul edilmemesinin nedeni de bu. Ancak yapılan araştırmalara göre eşlerin benzer tipte mantar hücresi taşıdığı saptandığı için sık geçirilen enfeksiyonlarda, "eş zamanlı, eş tedavisi" uygulanıyor. Eğer kadında mantar tanısı konmuşsa ve öncesinde de sık geçirilen mantar enfeksiyonu hikayesi varsa eşi de tedaviye alınıyor. Eşe ağızdan alınan tek günlük veya bir haftalık tedavi protokolü uygulanıyor.

Mantar olmamak için

Vajinanın içini yıkamakta kullanılan hijyenik ürünlerden vazgeçin.

Yaz ayları boyunca vajinal tampon kullanımına ara verin. Bunun yerine pedi tercih edin.

Genital sprey, parfüm katkılı ped veya vajinal prezervatif kullanmayın.

İç çamaşırları günlük değiştirin ve pamuklu iç çamaşırları kullanın.

Vajinal bölgenin kuru kalmasına özen gösterin.

Aşırı kilo sık mantar enfeksiyonu nedeni olabileceği için kilo vermeyi de öneriyor uzmanlar.

Kaşıntınız varsa bir an önce doktora başvurun.

Genital bölgeye, klasik el sabunları değil, nötr PH derecelerine sahip, sadece bu amaçla üretilmiş sıvı sabunları kullanın.

Temizliğinden emin olmadığınız havuz ve denize girmeyin

Havuz ve deniz keyfinizin mantar nedeniyle bozulmasını istemiyorsanız:

Mayo ve havlu gibi özel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın.

Temizliğinden eminseniz denize ve havuza girin.

Fazla kilosu, şeker hastalığı bulunan, uzun süre antibiyotik kullananların havuz konusunda daha seçici ve dikkatli davranmaları gerekiyor.

Havuz ve deniz sonrası mutlaka duş alın.

Genital bölgenizi kuru tutun. Bunun için temiz ve kuru mayoyla güneşlenin.

KÜÇÜK KIZLARDAKİ AKINTI MANTAR DEĞİL

Cinsel ilişkiye henüz girmemiş, hatta okul öncesi çağdaki kız çocuklarında bile vajinal akıntılar görülebiliyor. Fakat bu akıntılar genellikle hormonal nedenlerden kaynaklanıyor. Yoğun antibiyotik kullanımı, vajinal bölgenin sıcak ve havasız kalması, yine havuzlardaki klorun etkisiyle çocuklar da mantar olabiliyor. Çocukların kendi cinsel organlarıyla oynaması ve o bölgeye yabancı cisim sokmaya çalışması da akıntıya neden olabilir. Kız çocuklarında izlenen vajinal akıntının mantar olduğu düşünüldüğünde vajinal kültür alınıyor. Mantar enfeksiyonu tedavisi gereken dozlarda uygulanıyor.

Regl tarihine tatil ayarı

Tatile çıkmaya hazırlanan kadınların en büyük korkularından biri yıl boyunca iple çekilen bu dönemin, regl ile çakışması. Sadece bu nedenle bile tatil progmanını değiştirenler var. Aslında tatil tarihi yerine, regl tarihlerini değiştirmek daha kolay.

Regl’i iki yolla geciktirmek mümkün. İlki progesteron hormonu içeren haplar. Diğeri de bildiğimiz doğum kontrol hapları. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanına danışarak planlamayı yapabilirsiniz.

Yumurtlama süreci düzenli olan kadınlar, düzenli adet görür. Adet geciktirici ilaçlar ise bu düzene göre regl tarihini değiştirir.

Progesteron rahim iç tabakasının dökülmesini engeller. Dolayısıyla kanama olmaz. Bu yöntemle kanamayı istediğiniz güne kadar geciktirebilirsiniz.

Progesteron bırakıldıktan birkaç gün sonra kanama başlıyor. Bu gecikmenin sağlanabilmesi için beklenen adet gününden en az 45 gün önce ilaca başlamak gerekiyor.

İlacı kullanacakların hamile olmadıklarından emin olmaları da şart. Hamilelikte bu ilaçların kullanımı bebekte istenmeyen etkiye yol açabilir. Ayrıca karaciğer hastaları ve pıhtılaşma bozukluğu bulunanların da progesteron kullanmaları sakıncalı.

DOĞUM KONTROL HAPIYLA PLANLAMA

Doğum kontrol hapını bir önceki regl döneminde içmeye başlamanız gerekiyor. Hatta kanamanın ilk gününden itibaren. Hapı ara vermeden her gün için. İçtiğiniz sürece kanamanız olmaz. Bıraktıktan 2-3 gün sonra kanama olur.