Osmanlıda Mücellitlik ve Müzehhiblik

XVI. Yüzyılın İkinci Yarısı ile XVII. Yüzyılda Müzehhiplik
On altıncı asrın ikinci yarısındaki müzehhiblik eski kuvvetini muhafaza etmiş ise de on yedinci asrın ikinci yansından itibaren yavaş yavaş bu hızını ve güzelliğini kaybetmeye başlamış olduğu görülüyor.

On yedinci yüzyılda hattat Derviş Ali'nin yazılarının aaahibini Sürahi Mustafa Efendi isminde bir müzehhib yapardı; Mustafa Efendi'nin aaahipte üstadı Abdullah adında bir müzehhib olup bu da meşhur Yenibahçeli Kara Mahmud'un şakirdi ve azadlı kölesi idi.

On yedinci yüzyıl hattatlarından Çinicizâde Abdurraliman Efendi'nin yazılarının aaahibini müzehhib Baruthaneli Abdullah Çelebi yapardı ki bu zat Molla Güranili Beyazi Mustafa Efendi'nin hem oğlu ve hem de talebesi idi. Beyazi de yukarda adı geçen Sürahi Mustafa'nın yetiştirmesidir. İnadiyeli îmam ve onun yetiştirmesi Antalyalı Ali de yine bu asrın sanatkâr müzehhiblerindendi.

Hattâ Hafız Osman Efendi'nin yazılarının aaahibinin çoğunu biraderzâdesi olan Bayram Paşa türbedarı Hafız Mehmed Çelebi yapmıştır. Hafız Mehmed Çelebi müzehhib Sirkecizâde'nin talebesidir; bundan başka Hafız Osman'ınn yazılarına Beyazı Mustafa Efendi talebelerinden Kambur Hasan Çelebi de aaahib yapmıştır.

On yedinci yüzyılda İstanbul'da üstad ve şakird olarak kırk dükkânda yüz beş ve yüz dükkânda üç yüz müzehhib bulunduğunu Evliya Çelebi yazmaktadır.

XVIII. Yüzyılda Müzehhibler
Hattatların yazılarını berat veya menşurların tuğra ve yazılarını süsleyen müzehhib denilen sanatkârlar XVII. asırdaki üstad müzehhiblerin talebelerinden idiler.

Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi'nin yazılarını Yusuf Mısrî denilen müzehhibin yetiştirmelerinden Ruganı ve Üsküdarlı Ali Çelebi (vefatı 1761 den sonra) aaahiblerdi. Gerek yazıda ve gerek nakışların türlerinde ve katıcılık ve vasılcılık'ta. üstad olan hezarfen lâkablı Bursalı Mehmed Efendi (vefatı 1153 H. -1740 M.) Sultan Selimli Mustafa Reşid Efendi ve müzehhib Kanbur Hasan talebesinden Dramalı Süleyman Çelebi ve aynı zamanda hattat olan Kastamonulu Müzehhib Abdurrahman Efendi ve yetiştirmesi olan Haydarpaşalı İbrahim Çelebi ve Beyazı Mustafa Efendi'nin oğlu ve talebesi Baruthaneli Abdullah ve hem müzehhib ve hem mücellid Solak Süleyman ile talebesi mücellitbaşı Kara Mehmed ve Bursa'da Tuzpazarı camii imamı müzehhib Mustafa Efendi yetiştirmelerinden Ressamı sikke Ali bin Murad (vefatı 1190 H.-1776 M.) XVIII. asırda gelmiş olan belli başlı müzehhiblerdendir.

Müzehhibler yani aaahib yapan sanatkârlar talebelerine aaahibe mezuniyet için her sene Okmeydanı'ndaki okçular tekkesinde toplanarak bunlara merasimle icazet verirlerdi. Bunun için mensub oldukları mücellitbaşı marifetiyle hükümete müracaat ile merasim için müsaade isterlerdi.

Müzehhiblerin arasındaki tuğra işleyen yani tuğraların aaahibini yapan müzehhibler arasında sanatlarında mahareti olanlar lüzumu halinde imtihan edilerek içlerinden yeteneklileri hassa müzehhibleri arasına alınırlardı.

Benzer Konular
	Konu Başlığı	Başlatan	Yanıtlar	Görüntülenme	Son Mesaj
	Osmanlıda Ünvanlar Tarih Hakkında Herşey	Pepsi	2	49	16 Nisan 2008, 22:08:06 Gönderen: Pepsi
	Osmanlıda pirinç stokcuları Tarih Hakkında Herşey	Pepsi	0	28	03 Mayıs 2008, 09:40:56 Gönderen: Pepsi
	Osmanlıda ev kültürü Tarih Hakkında Herşey	Zeybek	0	45	18 Temmuz 2008, 20:46:48 Gönderen: Zeybek
	Osmanlıda Resim ve Nakış Tarih Hakkında Herşey	тємєℓ яєιѕ	0	90	24 Ağustos 2008, 13:11:42 Gönderen: тємєℓ яєιѕ
	Osmanlıda Müzecilik Tarih Hakkında Herşey	тємєℓ яєιѕ	0	30	24 Ağustos 2008, 13:13:00 Gönderen: тємєℓ яєιѕ
	Osmanlıda Devşirme Müessesi Tarih Hakkında Herşey	Daren	0	23	26 Eylül 2008, 02:52:17 Gönderen: Daren
	Osmanlıda Kadılık Müessesi Tarih Hakkında Herşey	Arakon	0	28	26 Eylül 2008, 06:07:58 Gönderen: Arakon